PSITHOTH

 PSİTHOTH 31. SAYISI "NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUKLAR" TEMASIYLA YAYINDA! Türkiye'nin çeşitli yerlerinde okuyan psikoloji öğrencilerinin bir platformda birleşerek yazı hayatlarına katkı sağladıkları bu sanal platform, arka planda birçok emeği barındırıyor. Ekibimiz olarak sizlere güzel bir sayı sunuyoruz. Beklenen Mart sayımız için "NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUKLAR" temasıyla sizlerin karşınızdayız.  Baharın gelişi ile beraber iç huzurumuzun bolca olduğu, yenilendiğimiz ve yeni şeyler öğrendiğimiz bir dönem olsun. Hepinize keyifli  PSITHOTH'lu  okumalar diliyorum. PSİTHOTH Editörü ÖZDEN NUR KARPINAR

DELİRYUM              Herkese merhaba arkadaşlar bu sayımızda size Nörobilişsel Bozukluklar içerisinde yer alan Deliryum’dan bahsedeceğim umarım herkes için keyifli ve verimli bir okuma olur.              Deliryum aslında tıp literatürüne baktığımız zaman tanımlanan ilk ruhsal bozukluklardan biri olmakla beraber tanımlamak için otuzdan fazla tıbbi sözcük kullanılmıştır  (Güner & Geenen, 2007, s. 37) . Akut beyin yetmezliği, akut psiko-organik sendrom olarak da isimlendirilen deliryum birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilmekte olup bütün beyni oldukça hızlı bir şekilde etkileyebilir. Deliryum kısaca bilinç, dikkat gibi birçok bilişsel yetilerimizin, davranışlarımızın ciddi derecede anormallikler gösterdiği bir nörobilişsel bozukluk olarak tanımlanabilir  (Öztürk & Uluşahin, 2018, s. 486) .           Deliryumun birçok nedeni olabileceğini söylemiştik. Çoğu kişide deliryumun...

  DEMANS VE HAFİF BİLİŞSEL BOZUKLUK          Unutkanlık şikayetleri, bilinen yerlerde kaybolma, not tutma ihtiyacı, kelimeleri hatırlayamama, aklında bir şeyleri tutmakta zorlanma, telefon numarasını akılda tutamama… Uzman psikologların testler yardımıyla inceleyip, muayene edip, teşhis koyabildiği nörobilişsel bozukluklara geldi sıra! Etrafınızda ve aile bireylerinde de görebileceğiniz bu bilişsel zayıflamayı bir çok yönden ele alacağız sizinle birlikte.   Yaşlı hastalar ve aileleri genelde klinisyenlere ‘ hafıza kaybı’ şikayeti yle geldiklerinde, uzman kişiler aslında bu durumun sadece hafıza kaybı değil, aynı zamanda birtakım bilişsel yeteneklere veya genel bilişsel gerilemeye dayalı olduğunu bilir. Ama tabi bazı bilişsel zayıflama zayıflamalar yaşlanma sebebiyle de gerçekleşir.              Klinisyenler, DSM-5 tanıları kullanarak demans (yeğin nörobilişsel bozukluk) ve hafif bilişsel bozukluk (hafif nörobilişsel b...

  PRİON HASTALIĞINA BAĞLI YEĞİN YA DA AĞIR OLMAYAN NÖROBİLİŞSEL  BOZUKLUKLAR Tekrar merhaba sevgili okurlarım. Umarım iyisinizdir ve her şey yolundadır      Yine yeni şeyler öğrenme ve sizlere aktarma heyecanıyla yazmaya başlıyorum. Bu ayki temamız nörobilişsel bozukluklar.   Nörobilişsel bozukluklar, genellikle yaşlılıkta ortaya çıkan bozukluklar olarak bilinmekte ve yaşlıların hayatlarını olumsuz etkilemektedirler. Gerek bilişsel gerek fiziksel gerekse duygusal bağlamda olumsuz sonuçlara yol açmaktadırlar.  Bu olumsuz yanlardan bahsedince yaşlılıktan korkar gibi oldum. Ama bu biraz da bizim elimizde, değil mi? Sağlığımıza her anlamda dikkat edersek, yaşlanınca bizlere olumlu getirileri daha fazla olacaktır diyor ve kamu spotumu bitirerek konumuza geri dönüyorum  Nörobilişsel bozukluklara baktığımızda, işlevsellikte gözlenen bozulmada klinik semptomlardan daha etkin rol oynadıklarını görmekteyiz. (Lepage, Bodnar ve Bowie, 2014; Çelikbaş ve Ergün, 20...

  DÜNYAMIZDA ALZHEIMER VE HATIRLATTIKLARI İnsanlar, evrende ki tüm canlılar gibi doğar, büyür ve ölürler. Bu döngü içerisinde, farklı gelişim evrelerinden geçerler. Bunlardan biride yaşlılık evresidir. Yaşam döngüsünde yaş almakla beraber canlıları bazı değişimler de karşılamaktadır. Cahit Sıtkı Tarancı’nın “ şakaklarıma kar mı yağdı ne var?”   mısrasında anlatmaya çalıştığı gibi fiziksel değişimler, “ yalandır kaygısız olduğum yalan”  mısrasıyla da anlatmaya çalıştığı ruhsal değişimler bizleri karşılamaktadır.  Bunların yanında yaşlanmayla birlikte, nitel ve nicel bazı değişiklikler meydana gelir. Sağlıklı yaşlanmada bilişsel işlevlerde ki bu azalma; bellekte ve bilgi işleme hızında ki azalma ile kendini gösterir. Bu değişimler günlük işlevler açısından önemli ve ilerleyici değildir.  (Can & Karakaş, 2005) . Fakat, demans yaşlanmayla birlikte prevalansı artan ciddi bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm demans tipleri arasında en sık görül...

PARKİNSON HASTALIĞINA BAĞLI YEĞİN YA DA AĞIR OLMAYAN NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUK Siz değerli okuyucularıma öncelikle kocaman bir merhaba diyerek yeni yazıma başlamak istiyorum. Bu ay ekip arkadaşlarımla sizin de beğeneceğinizi umduğumuz Nörobilişsel Bozukluklar temasında karar kıldık. Şimdiden hepinize keyifli okumalar dilerim... Benim konum ‘Parkinson Hastalığına Bağlı Yeğin ya da Ağır Olmayan Nörobilişsel Bozukluk’. Konunun derinine inmeden önce nörobilişsel bozukluk nedir diye kısaca açıklamak isterim. Nörobilişsel psikoloji en genel anlamıyla beyin fonksiyonlarını inceler. Nörobilişsel bozukluk dediğimizde de kast edilen şey beyin yapısında veya fonksiyonlarında çeşitli aksaklıkların olmasıdır. Bu bozukluğa sahip olan hastalarda anıların hafızada tutulmasında, problem çözmede, algı süreçlerinde,dürtü kontrollerinde ve soyut düşünme gibi nörobilişsel kabiliyetlerde zayıflıklar gözlenmektedir. Parkinson hastalığı nedir diye açıklamamız gerekirse de; hareketlerde yavaşlama ve titremeyle ken...

  LEWY CİSİMCİKLERİ OLAN NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUK Lewy Cisimciği:  Beyin sapı, serebral korteks (beyin kabuğu) ve subkortikal beyaz cevherde yer alan belirli sinir hücrelerindeki α-sinüklein proteinlerinin üst üste anormal yığılımları ile oluşan baloncuk biçimindeki yapılara “Lewy Cisimciği” denir. Lewy Cisimciği, adını 1912 yılında bu oluşumları Parkinson hastalığında saptayan Nörolog F. Lewy’den alır. Lewy cisimcikleri, ilgili hücrenin kimyasal aktarımının ve sinirsel bağlantılarının ketlenmesine ve uzun süreli birikimine bağlı olarak ilgili hücrenin işlevsiz kalmasına –hatta ölümüne- yol açar. Lewy cisimcikleri, başat olarak Lewy Cisimcikli Demans’ta saptanmakla beraber Parkinson Hastalığı Demansı ve Alzheimer Hastalığında da saptanır. Lewy Cisimcikli Demans (Lewy Cisimcikleri Olan -Yeğin ya da Ağır Olmayan- Nörobilişsel Bozukluk): “ Lewy cisimcikli demans (LCD / DLB); uyku, davranış, biliş, hareket ve özerk bedensel faaliyetlerdeki değişiklikler tarafından eşlik edilen bir de...

   PSITHOTH 30. SAYISINDA   "FİLM ANALİZLERİ"   TEMASIYLA KARŞINIZDA! Adını mitoloji karakteri olan Thoth'tan alan Psithoth Sanal Dergimiz, 2021 ŞUBAT ayı 30. sayısına "FİLM ANALİZLERİ" teması ile devam ediyor. Herkese PSITHOTH'lu keyifli okumalar! Betül Beyza Gültekin

UNORTHODOX New York’ta yaşayan, Hasidik Yahudi toplumunda büyümüş ve toplumun geleneklerini içselleştirmiş olan Esty’nin kendi özgürlüğü için verdiği mücadeleyi konu almaktadır. Dizi 4 bölümden oluşmaktadır. Adını ilk okuduğumuzda sanki Ortodoks olmayan anlamını çıkarıyoruz. Fakat unorthodox “geleneklere uymayan”  anlamına gelmektedir. Dizinin, içine girmeden önce Hasidik Yahudiler ’in kimler olduklarından ve inanışlarından bahsedelim. Hasidik Yahudiler, Kutsal kitapları Tevrat’a inanırlar. Kendilerini Yahudilik ’in gerçek temsilcileri olarak görürler. Bu sebeple İsrail devletinden haz etmezler. Dizinin bir anında da bunu bize hissettirler. Mesih’in, toplu dualar ile yeryüzüne geleceği inancındadırlar. Bu sebeple toplu yemekleri, özel günleri ve köklü geleneklerine sıkı sıkıya bağlıdırlar. Tevrat da yer alan 163 emre uygun olarak yaşamaya çalışırlar. Bu sebeple de, teknolojiyi, interneti, televizyonu “şeytani araçlar” olarak nitelendirirler. Başta New York olmak üzere dünyanın birç...

SPLIT (PARÇALANMIŞ) FİLMİNİN ANALİZİ M. Night Shyamalan’ın senaristliğini, yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlendiği psikoloji-gerilim türündeki film, 2016 yılında vizyona girdi. “Ölümsüz” üçlemesinin ikinci halkasını oluşturan bu film, ilk film ve üçüncü film arasında bir köprü oluşturmasından ziyade daha önce pek üstünde durulmamış bir konuyu kendine has bir yöntemle işlemesiyle ön plana çıkıyor. “Kişiliğin tam olarak sınırları çizilebilir mi? Kişilik olgusu her birey tarafından aynı ölçüde ve aynı biçimde mi algılanır? Bir kişi bünyesinde birden fazla kişilik barındırabilir mi? Kişilik ve kimlik birbirinden ayrı olarak ele alınabilir mi?” Bu tür ucu açık soruların irdelenmesini ele alan “parçalanmış” filmi, DKB (Disosiyatif Kimlik Bozukluğu)’nin psikoloji çevresinde hak ettiği değeri görmemesi ve yeterince araştırılmaması üzerinde tenkitlerde bulunuyor. Filmin ana karakteri, bünyesinde 24 parçalanmış alt kimlik barındıran Kevin W. Crumb’tur. “Dennis” alt kimliği ile üç genç kızı bi...